روش اجرای نوار سرجوش یکی از مهمترین تکنیکهای محافظت از اتصالات لولهها در برابر خوردگی و آسیبهای محیطی است. انتخاب روش صحیح اجرای نوار سرجوش روی اتصالات باعث افزایش عمر مفید خطوط انتقال میشود و از نفوذ رطوبت و خوردگی در محل اتصال نیز جلوگیری میکند. انواع نوار سرجوش کدامند؟
عایق سرجوش لوله با استفاده از تکنیکهای استاندارد نوارپیچی لوله انجام میگیرد که نیازمند دقت، مهارت و انتخاب نوار مناسب با شرایط محیطی و نوع سیال عبوری است. در این مقاله به بررسی جامع روش صحیح اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله خواهیم پرداخت و بهترین راهکارهای عایق سرجوش لوله را در شرایط مختلف مورد بررسی قرار میدهیممزایای استفاده از نوار سرجوش چیست؟
نوار سرجوش چیست و چرا اهمیت دارد؟
نوار سرجوش به انگلیسی(Weld Seam Tape) نوعی عایق است که برای محافظت از اتصالات لولهها در صنایع مختلف استفاده میشود. این نوارها از خوردگی لولهها جلوگیری کرده و عمر مفید آنها را افزایش میدهند. نوار سرجوش لوله از موادی مانند پلیاتیلن، بوتیل رابر یا بیتومن ساخته شده و در انواع سرد و گرم عرضه میشود. روش صحیح اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله میتواند هزینههای تعمیر و نگهداری را بهطور چشمگیری کاهش دهد. این نوارها بهویژه در صنایع نفت، گاز و آب برای عایقبندی اتصالات لوله مانند انواع لوله فولادی کاربرد دارند.
انواع نوار سرجوش
نوارهای سرجوش در انواع مختلفی تولید میشوند که هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. انتخاب نوع مناسب نوار به عوامل محیطی و نوع لوله فولادی بستگی دارد.
- نوار سرجوش سرد: این نوع نوار برای پروژههای کوچک و محیطهای معتدل مناسب است. استفاده از نوار سرد زیرین و یا رویین در این روش رایج میباشد.
- نوار سرجوش گرم: برای پروژههای صنعتی سنگین و دماهای بالا از نوار سرجوش گرم استفاده میشود.
- نوار انقباضی حرارتی: این نوار برای اتصالات سرجوشی با فشار بالا مناسب است.
- نوار پترولاتیوم: نوار پترولاتیوم در محیط مرطوب و یا زیر آب کاربرد دارد و با پرایمر و عایقها استفاده میشود.

ابزارهای مورد نیاز برای اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله
برای اجرای صحیح نوار سرجوش لوله، داشتن ابزارهای مناسب ضروری است زیرا به شما کمک میکنند تا فرآیند را با دقت و ایمنی انجام دهید. ابزارهای مورد نیاز اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله شامل موارد زیر است:
- دستگاه جوشکاری یا فر حرارتی بخاطر اعمال نوارهای گرم
- پرایمر مناسب برای افزایش چسبندگی نوار به سطح لوله فولادی
- برس سیمی و ابزار تمیزکاری جهت آمادهسازی سطح لوله
- نوار سرد رویین و یا زیرین برای پروژههای سبکتر
- چسب ماستیک جهت پر کردن شکافها و افزایش مقاومت عایقبندی لوله
- تجهیزات ایمنی مانند دستکش، عینک و لباس مقاوم در برابر حرارت
مراحل گامبهگام اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله
اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لولههای فولادی مانند لوله های درزدار برای حفاظت در برابر خوردگی و آسیبهای محیطی انجام میشود. این فرآیند بهمنظور اطمینان از عایقبندی موثر محل اتصالات جوشکاریشده (سرجوش) انجام میشود، جایی که پوشش کارخانهای لوله وجود ندارد و مستعد خوردگی است. بنابراین رعایت مراحل دقیق و استاندارد اجرای نوار سرجوش، از آمادهسازی سطح تا اعمال صحیح نوار، برای دستیابی به نتیجهای با کیفیت و دوام بالا ضروری است.
آمادهسازی سطح لوله
آمادهسازی سطح اولین و مهمترین گام در روش اجرای نوار سرجوش است. سطح لوله باید کاملا تمیز و عاری از هرگونه آلودگی باشد زیرا باعث افزایش چسبندگی نوار سرجوش لوله میشود.
- از برس سیمی یا دستگاه سندبلاست برای حذف زنگزدگی و چربی استفاده کنید.
- سطح لوله را با حلال مناسب تمیز کرده و خشک نمایید.
- از اینکه اتصالات سرجوشی هیچگونه ترک یا نقص ندارند، مطمئن شوید
اعمال پرایمر مناسب
استفاده از پرایمر مناسب برای چسبندگی بهتر نوار ضروری است زیرا بهعنوان یک لایه واسطه بین لوله و نوار عمل میکند. این مرحله در عایقبندی اتصالات لوله نقش کلیدی دارد.
- پرایمر ضد خوردگی فلزات را بهصورت یکنواخت روی سطح لوله بمالید.
- از قلممو یا اسپری برای پخش یکنواخت پرایمر استفاده کنید و اجازه دهید پرایمر به مدت 5 تا 10 دقیقه خشک شود.

نصب نوار سرجوش روی اتصالات لوله
نصب نوار سرجوش مهمترین بخش روش اجرای نوار سر جوش است. رعایت استانداردهای نوارپیچی لوله در این مرحله ضروری است. این کار باید با دقت و بدون ایجاد چینوچروک انجام شود.
- برای رعایت استاندارد همپوشانی، نوار را با زاویهای شروع کنید که 50 درصد از دور قبلی را بپوشاند.
- برای اتصالات سر جوشی، حداقل سه دور نوار اعمال کنید.
- از نوار سرد رویین یا نوار گرم بسته به نوع پروژه استفاده نمایید.
اعمال حرارت (برای نوارهای گرم)
برای نوارهای گرم، اعمال حرارت بخش مهمی از روش اجرای نوار سرجوش است زیرا باعث چسبندگی بهتر و شکلگیری مناسب نوار میشود. از دستگاه جوشکاری یا فر حرارتی برای گرم کردن نوار استفاده کنید و بهتر است دما بین 80 تا 120 درجه سانتیگراد باشد. در این مرحله از چسب ماستیک برای پر کردن شکافهای کوچک استفاده گردد.
بازرسی و تست کیفیت اجرای نوار سرجوش
پس از اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله، بازرسی کیفیت اهمیت زیادی دارد زیرا تضمینکننده عایقبودن سرجوش لوله و استمرار حفاظت پوشش در برابر نفوذ رطوبت، خوردگی و آسیبهای مکانیکی است. بازرسی و تست کیفیت اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله شامل موارد زیر است
- استفاده از دستگاه هالیدی برای بررسی نشتی
- بررسی میزان چسبندگی نوار را با دست جهت اطمینان از نبود چینوچروک
- رعایت استانداردهای همپوشانی 50 درصدی
مزایای استفاده از نوار سرجوش
استفاده از نوار سرجوش لوله مزایای متعددی دارد که باعث محبوبیت آن در صنایع مختلف شده است. این مزایا شامل محافظت از لولههای فولادی در برابر خوردگی و رطوبت، اجرای سریع و آسان، و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری میباشد. همچنین انعطافپذیری برای انواع اتصالات سرجوشی از دیگر مزایای بهکارگیری نوار سرجوش است.
.jpg)
استاندارد اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله
رعایت استاندارد نوار سرجوش برای اطمینان از کیفیت عایقبندی ضروری است. این استانداردها به شما کمک میکنند تا عایقبندی اتصالات لوله را بهصورت حرفهای انجام دهید. در ادامه، مهمترین استاندارد اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله در لیست زیر آورده شده است.
نوع استاندارد | توضیحات |
---|
همپوشانی ۵۰ درصدی | پوشش نیمی از دور قبلی |
مقاومت دمایی | عملکرد مناسب در بازه °C -20 تا °C +80 |
سازگاری پرایمر و نوار | پرایمر مناسب و نوار همخانواده |
آمادهسازی سطح | سطح تمیز، خشک، عاری از زنگزدگی و چربی |
کنترل ضخامت نهایی | مطابقت ضخامت با دستورالعمل سازنده |
کنترل کیفی پس از نصب | تست Holiday Detector و بررسی چسبندگی |
نکات ایمنی در روش اجرای نوار سرجوش
ایمنی در هنگام اجرای نوار سرجوش لوله بسیار مهم است. رعایت نکات ایمنی از آسیب به اپراتور و تجهیزات جلوگیری میکند. نکات ایمنی در اجرای نوار سرجوش:
- استفاده از دستکش و عینک ایمنی هنگام نصب و حرارتدهی نوار
- رعایت فاصله از منابع حرارتی و جلوگیری از سوختگی یا آتشسوزی
- اطمینان از تهویه مناسب محیط برای جلوگیری از استنشاق دود یا بخارات مواد
در پایان روش اجرای نوار سرجوش، یکی از موثرترین روشها برای محافظت از لولههای فولادی و اتصالات سرجوشی در برابر خوردگی محسوب میشود. با رعایت مراحل دقیق نصب، استفاده از پرایمر و چسب ماستیک مناسب و پیروی از استانداردهای نوار سرجوش، میتوان عمر مفید لولهها را بهطور چشمگیری افزایش داد. برای کسب اطلاعات بیشتر یا تهیه محصولات با کیفیت، میتوانید با کارشناسان شرکت سایمان شیمی نیکان تماس بگیرید.
سوالات متداول
چگونه از نشتی در اتصالات سرجوشی جلوگیری کنیم؟
با آمادهسازی صحیح سطح لوله و جوش، استفاده از پرایمر مناسب، اجرای دقیق نوار با همپوشانی کافی و کنترل کیفی پس از نصب میتوان از نشتی جلوگیری کرد.
چه نوع نواری برای لوله فولادی مناسب است؟
برای لولههای فولادی، نوارهای سرجوش با چسبندگی بالا و مقاوم در برابر رطوبت و خوردگی (همچنین با مقاومت دمایی مناسب) توصیه میشود.
مهمترین مشکلات اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله چیست؟
مهمترین مشکلات اجرای نوار سرجوش روی اتصالات لوله شامل چسبندگی ناقص به دلیل سطح آلوده یا مرطوب، ایجاد حباب یا پوشش ناکافی روی جوش و همچنین استفاده از نوار یا پرایمر نامناسب است. این موارد میتوانند باعث کاهش عمر عایق و نفوذ رطوبت شوند.